Czwartek, 07:12 17-05-2012

Ucho boli nie tylko zimą

Z dr n. med. Beata Piechnik z Kliniki Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie rozmawiamy o zapaleniu uszu, chorobie, której latem często nabawiamy się podczas wakacyjnych kąpieli.

Kąpiel na basenie czy w jeziorach sprzyjają stanom
zapalnym ucha nie tylko u dzieci.
Czy zapalenie ucha to problem związany tylko z sezonem jesienno-zimowym?

- Zdecydowanie nie. U podłoża stanu zapalnego ucha zewnętrznego najczęściej leży infekcja wirusowa, rzadziej bakteryjna czy grzybicza. Drobnoustroje mogą dostać się do ucha z wodą np. podczas wakacyjnej kąpieli w basenie, czy innych zbiornikach wodnych. Schorzenie to bywa nawet nazywane „uchem pływaka”. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, iż wilgotne środowisko i chlorowana woda z basenu sprzyjają maceracji naskórka, penetracji drobnoustrojów i infekcjom przewodu słuchowego.

Natomiast główny mechanizm schorzeń zapalnych ucha środkowego to niedrożna trąbka słuchowa, wynik między innymi wszelkiego typu infekcji nosa czy gardła. Ale przecież taka infekcja może nas „spotkać” nie tylko w sezonie jesienno-zimowym.

Kto najczęściej choruje?

- Ostre i wysiękowe zapalenie ucha dotyczy głównie dzieci. Jest to najczęstsza przyczyna udzielania porad lekarskich dzieciom do 3 roku życia. Drogą zakażenia jest trąbka słuchowa, która odpowiada za utrzymywanie odpowiedniego ciśnienia powietrza w jamie bębenkowej i odprowadza z niej wydzielinę. Ta wyjątkowo bolesna choroba może dotknąć jednak także dorosłych. Do osób szczególnie narażonych na wystąpienie zapalenia ucha zewnętrznego, jak mówiłam wcześniej, należą ludzie, którzy mają częsty kontakt z wodą np. pływacy lub osoby spędzające urlop nad jeziorami i nad morzem.

W jaki sposób diagnozujemy zapalenie ucha?

- Podejrzewać możemy je, gdy z ucha wypływa cuchnąca wydzielina lub gdy żucie pokarmów wywołuje ból. Ból wywoływany jest także przez poruszenie skrawkiem ucha czy całą małżowiną uszną. Czasami występuje silne swędzenie, które zmusza pacjenta do drapania niejednokrotnie różnymi „przyrządami” np. wykałaczkami czy patyczkami higienicznymi, które może doprowadzić do nadkażenia i wystąpienia powikłań. Niepokojące objawy to nasilający się ból ucha, szumy uszne, różnego stopnia upośledzenie słuchu, oraz objawy ogólne (gorączka, złe samopoczucie, bóle głowy).

Ostre i wysiękowe zapalenie ucha jest najczęstszą
przyczyną udzielania porad lekarskich dzieciom do 3 roku
życia.

Co robić w takich przypadkach? Czy możemy próbować sami się wyleczyć?

- Nie. Konieczne jest podanie antybiotyku. Przed pójściem do lekarza pacjent może jedynie zażywć preparaty dostępne bez recepty - środki przeciwhistaminowe, które zmniejszą swędzenie i podrażnienie oraz leki z grupy  niesteroidowych przeciwzapalnych, które podziałają przeciwbólowo. Nie rozwiąże to jednak problemu, a może znacznie utrudnić lekarzowi badanie i postawienie właściwej diagnozy zamazując obraz choroby.

Jeśli choroba dopada nas podczas urlopu, to czy możemy biorąc antybiotyk korzystać z wszystkich dostępnych nam „atrakcji”, czy też musimy pozostać w domu?

- W każdym przypadku zapalenia ucha zewnętrznego nie należy korzystać z pływalni, czy w jakikolwiek inny sposób moczyć ucho. W miarę możliwości należy również zrezygnować z używania słuchawek, szczególnie wewnątrzusznych i w żadnym wypadku nie należy samodzielnie czyścić ucha. Jeśli nie ma gorączki, oraz inne objawy (np. wyciek, ból) nie ograniczają aktywności to nie ma konieczności pozostawania w domu.

 A czy zapaleniu uszu można zapobiegać?

- Robimy to głównie monitorując i lecząc stany chorobowe, które prowadzą bezpośrednio do zapalenia ucha, czyli wszelkich przeziębień, oraz infekcji nosa i gardła. Mam tu na myśli odtrąbkowe zapalenia ucha środkowego. Należy ponadto unikać ekspozycji ucha na niskie temperatury przez dłuższy czas – przechłodzenie powoduje obniżenie odporności i większą podatność na zakażenia. Dotyczy to także przebywania w zimnej wodzie.

A co jeśli zapalenie uszu jest chorobą nawracającą?

- Wtedy należy rozważyć istnienie czynników sprzyjających nawrotom, jak bierne czy czynne palenie papierosów, refluks żołądkowo-przełykowy, alergie, przerost migdałka gardłowego. W leczeniu należy skupić się przede wszystkim na eliminacji czynników sprzyjających nawrotom zapalenia ucha.

Rozmawiała Agnieszka Kasperska